Nowe technologie,  Sztuczna inteligencja (AI),  Zarządzanie

Czego nauczyły nas o przyszłości ludzi z AI luki bezpieczeństwa w PHP?

Kilka dni temu Internet rozgrzała dyskusja na temat luk bezpieczeństwa w PHP. Całość wiązała się z dużą presją oraz pewną dozą dezorganizacji, chociaż wielu zawdzięcza swoje poczucie spokoju dostawcy hostingu oraz specjalistom odpowiedzialnym za infrastrukturę, a także wcześniejszym decyzjom związanym z rozwojem samej aplikacji. W tym artykule poruszę jednak inne tematy dotyczące tej historii, gdyż sztuczna inteligencja: 1) wymusza podniesienie standardów; 2) generuje potrzebę wykorzystania AI przez specjalistów; 3) daje impuls niekiedy do zwiększenia zatrudnienia; 4) chociaż nie wykrywa czegoś niedostępnego dla ludzi, to przyśpiesza procesy, czasami za cenę dezorganizacji. Odniosę się także do tego, że w atakach hybrydowych związanych z cyberbezpieczeństwem czasami chodzi nie o rzeczywisty dostęp do systemu, a o ograniczenie jego dostępności. To drugie może nastąpić również poprzez racjonalną decyzję o czasowym wyłączeniu usługi w reakcji na presję.

Problem ostatnio wskazanych luk bezpieczeństwa w PHP dla wielu osób rozpoczął się 21 października 2026 roku. W praktyce jednak historia ta swój początek miała o wiele wcześniej. Oficjalne informacje na temat podatności oraz planowanych aktualizacji wskazane 20 października br. na stronie PHP.net spowodowały, że nawet osoby mniej zainteresowane tematem zwróciły uwagę przez pewien czas na ten język programowania. W związku z tym, że około 70% stron internetowych wykorzystuje PHP, skala potencjalnego zagrożenia spowodowała ogromne poruszenie1. Jeżeli ktoś chciałby zapoznać się z samymi informacjami, to odsyłam do strony PHP.net2, CERT3 oraz Ministerstwa Cyfryzacji4 (linki są dostępne w przypisach). Wersje PHP od 8.2 w górę otrzymały oficjalne aktualizacje.

W tym artykule chciałabym skupić się na analizie przyszłości ludzi w świecie z zaawansowaną sztuczną inteligencją. Wszystko wskazuje bowiem na to, że AI:

  • nawet jeżeli nie wykrywa czegoś niedostępnego dla ludzi, to przyśpiesza procesy, czasami za cenę czasowej dezorganizacji;
  • wymusza podniesienie standardów;
  • generuje potrzebę wykorzystania AI przez specjalistów;
  • daje impuls niekiedy do zwiększenia zatrudnienia.

Dodatkowo należy wskazać, że sztuczna inteligencja i jej rozwój to moment, w którym na znaczeniu zyskuje wsparcie wszystkich rozwiązań wykorzystywanych w oprogramowaniu, również tych na licencji open source, otwartego oprogramowania. Każda luka może bowiem okazać się krytyczna z punktu widzenia bezpieczeństwa.

Sztuczna inteligencja przyśpiesza pozytywne zmiany potencjalnie za cenę chaosu

Jak już wcześniej zasygnalizowałam, historia wskazanych łatek bezpieczeństwa jest o wiele bardziej skomplikowana. Informacje na temat planowanej aktualizacji pojawiły się już 20 października 2026 roku. Temat medialnie rozprzestrzeniły się w Polsce dzień później, za sprawą omyłkowego upublicznienia detali podatności i informacji o potencjalnym rzeczywistym ich wykorzystaniu. Same sygnały problemu pojawiły się już w 2024 roku, czyli dwa lata wcześniej. W tamtym czasie były to jednak rozważania teoretyczne, bez możliwości weryfikacji rzeczywistego potencjalnego wykorzystania wskazanych problemów jako luk bezpieczeństwa. Do wykazania potrzeby szybszego wdrożenia powyższych zmian wykorzystano potencjał sztucznej inteligencji5. Początkowo analizy prowadzono przy wykorzystaniu Claude od Anthropic, ale kluczowa okazała się weryfikacja ekspertów korzystających z GPT‑5.6 Sol od OpenAI6. W przypadku PHP sztuczna inteligencja pozwoliła na bardziej optymalne zweryfikowanie istotności wskazanych problemów, co wywarło większą presję na ich usunięcie. Coś, co kiedyś wymagałoby wielu tygodni pracy, mogło zostać wykonane przez specjalistów w dużo krótszym czasie. To doprowadziło do szybszych pozytywnych zmian, jednak – jak wiemy – nie obyło się bez chaosu.

Decyzja o wykorzystaniu sztucznej inteligencji do weryfikacji luk bezpieczeństwa i wynikające z niej zmiany w PHP uruchomiły kaskadę dalszego zwiększania tempa decyzji oraz działania osób zajmujących się infrastrukturą serwerową, dostarczaniem usług hostingu, właścicieli stron. Zmobilizowały niektórych do ponowienia dyskusji na temat potrzeby podniesienia wersji PHP do wspieranej. Przy okazji pozytywnych zmian szczegóły na temat podatności spowodowały duże zamieszanie. Media informowały o pracach serwisowych, dużych obawach wśród wielu administratorów oraz osób odpowiedzialnych za strony internetowe i oprogramowanie7.

Nie zawsze jednak potrzebne zmiany będą możliwe do wdrożenia w krótkim czasie. Warto wskazać, że dość często wolniejsza reakcja w wielu podmiotach wynika z pewnych procesów wewnętrznych, braków kadrowych lub ograniczonych zasobów. Sztuczna inteligencja już zaczyna sprawiać, że tego typu wyjaśnienia są niewystarczające. Bezczynność jest powiązana z wysokim ryzykiem, a wdrożenie zmian pod presją może oznaczać czasową dezorganizację. AI przyśpiesza zatem pracę poprzez wspieranie specjalistów, ale także wywiera presję szybszego podejmowania decyzji pod groźbą związaną z istotnym ryzykiem.

Sztuczna inteligencja wymusza wykorzystanie AI przez ekspertów

Z punktu widzenia analizy kompetencji – nie ma znaczenia, czy ktoś jest użytkownikiem bez żadnej wiedzy lub blogerem amatorem, czy ekspertem z określonej dziedziny informatyki, który bezpośrednio jest zaangażowany w rozwój danego rozwiązania. Udoskonalanie sztucznej inteligencji i kwestie bezpieczeństwa dotyczą każdej z tych osób. Ochrona jednak tych, którzy mają najmniejszą wiedzę, oznacza inwestowanie w pracę oraz rozwój kompetencji ludzi mających jej więcej. Dotyczy to wszystkich zaangażowanych na różnych etapach prac. W istocie – zwiększenie zaawansowania modeli AI doprowadziło do tego, że tym bardziej musimy kształcić ekspertów w różnych dziedzinach, którzy będą potrafili ze sztuczną inteligencją właściwie współpracować. To jednocześnie wymusza wykorzystanie AI w codziennej pracy lub na poziomie organizacji, jeżeli specjaliści muszą odpowiadać na potencjalne problemy szybciej, zachowując wysoką jakość.

Chciałabym tutaj pokreślić, że perspektywa zastąpienia pracowników przez AI, to bardziej skomplikowany temat. Moim zdaniem – sztuczna inteligencja podnosi możliwości, rozszerza je, niekiedy może umożliwić osiąganie rezultatów szybciej, w pewnych zakresach odciąża specjalistów i pozwala im skupić się na tym, co najważniejsze. W efekcie będzie zatem wpływać na zmianę organizacji pracy, sposób zarządzania, a także doprowadzi do reorganizacji znanych obecnie zawodów. To oznacza dezaktualizację pewnych umiejętności oraz potrzebę pozyskania nowych. W praktyce może to wpłynąć na sytuację zawodową części osób, przy jednoczesnym zachowaniu podobnego popytu na pracę w ogóle, przy czym zmianie ulegnie zapotrzebowanie na określone doświadczenie i wiedzę. Inną możliwością są istotne zmiany popytu na pracę, które mogą być niejednorodne pod względem lokalizacji geograficznej. Analizując jednak tego typu trendy, należy uwzględnić zmiany w samej podaży na rynku pracy, która jest związana ze zmianami demograficznymi, a te w różnym stopniu wpłyną na to, jak ukształtuje się przyszłość w poszczególnych regionach świata. Relacja podaż-popyt na rynku pracy powiązana jest także z uwarunkowaniami gospodarczymi, kulturowymi oraz prawnymi, w różnych regionach świata istnieją większe lub mniejsze zakresy czasu wolnego oraz oczekiwania zawodowe pracowników w tym względzie. Warto pamiętać, że sama sztuczna inteligencja bez dorobku ludzi oraz dopływu kolejnych danych zgromadzonych przez społeczeństwo nie osiągnęłaby niczego spektakularnego. Można powiedzieć, że AI robi dokładnie to, co jest dostępne dla ekspertów, jednak znacząco zwiększa tempo i wymusza reagowanie w krótkim czasie, może również przyśpieszać odkrycia skokowo zmieniające funkcjonowanie społeczeństwa. Ten temat rozważałam już w kontekście sztucznej superinteligencji i superinteligencji zbiorowej.

Sztuczna inteligencja a potrzeba zatrudnienia większej liczby specjalistów

W przypadku części projektów, firm, instytucji, organizacji czy fundacji może okazać się, że sztuczna inteligencja wymusi zaangażowanie większej liczby ekspertów z różnych dziedzin. Wynika to z faktu, że AI ma duży potencjał zwiększania jakości życia, jednak generuje potencjalne ryzyko i dotyczy ono wielu różnych obszarów. Ten aspekt wiąże się bezpośrednio z tematem jakości. Coś, co kiedyś było ignorowane z nadzieją, że nie wywoła potencjalnych negatywnych skutków, w obecnej sytuacji może stać się rzeczywistym problemem. Ten natomiast do jego rozwiązania będzie wymagał określonych kompetencji. Nie zawsze powstałe w ten sposób niedobory kadrowe można uzupełnić działaniem AI. Podobne wnioski płyną z analizy wpisu The PHP Foundation wskazującego różne trudności, z którymi mierzono się w trakcie łatania wykrytych luk. Wśród wielu różnych komplikacji, jedną z nich były właśnie kwestie niedoborów kadrowych8.

Spróbujmy przeanalizować to na przykładzie z codzienności. Załóżmy hipotetycznie, że w jakiejś firmie od wielu lat procedury reklamacyjne były rozpatrywane bez automatyzacji procesu, chociaż klienci wysyłali zgłoszenia drogą mailową. Osoby przyjmujące oraz rozpatrujące reklamacje, samodzielnie wyszukiwały, czy istnieje identyczna kopia dowodu zakupu lub na inne sposoby weryfikowały autentyczność dokumentów. Przy okazji oceniały zgodność deklaracji reklamującego oraz stanu faktycznego. Proces ten sprawdzał się w danej firmie, ponieważ przy określonej skali sprzedaży oraz wysokich standardach w zakresie dostarczanych towarów reklamacje zdarzały się rzadko. W związku z tym nikt nie podejmował żadnych działań, aby cokolwiek zmienić w procedurze, nawet jeżeli pracownicy zgłaszali jakieś obawy.

Załóżmy, że za sprawą obecnego rozwoju sztucznej inteligencji jakiś oszust wygeneruje w dużej liczbie nieprawdziwe informacje na temat reklamacji, w tym dowody zakupu. Następnie udając różnych klientów, zgodnie z procedurą wyśle zgłoszenia drogą mailową w sposób zautomatyzowany. Chociaż proces odbywa się online, to nie jest w tej hipotetycznej firmie automatyczny. W związku z tym, że dane będą całkowicie zmyślone, automatyczne systemy do obsługi reklamacji byłyby wystarczające, by rozpoznać, iż roszczenia są bezzasadne. Czasami wystarczy weryfikacja, że dany produkt nigdy nie został zakupiony, np. numery zamówień nie zgadzają się z systemowymi lub produkty nie pasują do określonych numerów zamówień, istnieją niespójności w dacie zakupu, liczbie zakupionych sztuk, czyli nie istnieje w systemie identyczny odpowiednik, taka sama kopia dowodu zakupu lub te same dane zamówienia. To wszystko bez problemu może zweryfikować człowiek, analizując kopie paragonów czy faktur, jednak będzie to czasochłonne, gdyby chciał to zrobić ręcznie, bazując na dokumentach. Firma, która do tej pory nie obawiała się scenariusza nienaturalnego zalewu takimi fałszywymi reklamacjami, może stanąć w obliczu trudności z weryfikacją prawdziwości zgłoszeń. Nie można jednak pominąć rzeczywistej wiadomości reklamacyjnej, więc anulowanie wszystkich mogłoby narazić markę na negatywną reakcję ze strony prawdziwych klientów. Ryzyko jest tym większe, że kupujący już są niezadowoleni z jakości, skoro reklamują produkt czy usługę.

Rozwiązaniem może być automatyzacja procesu, co oznacza poniesienie kosztu oprogramowania. Firma nie musi zatrudniać dodatkowej osoby, jednak kupując produkt w postaci odpowiednich aplikacji, spowoduje, że ich dostawca niejako musi zapewnić właściwy rozwój takiego rozwiązania, czyli – przykładowo – zatrudnić kolejnych ekspertów. Ci znowu będą zmuszeni do właściwego reagowania na potencjalne ryzyko w zakresie bezpieczeństwa, które także jest wyższe przez rozwój AI. Sama aplikacja bazuje na infrastrukturze oraz różnych technologiach, a te wymagają odpowiedniego rozwoju prowadzonego przez dedykowane zespoły, firmy, organizacje, mierzące się z większym zagrożeniem związanym ze sztuczną inteligencją. Dla części z nich oznacza to potrzebę zatrudnienia większej liczby ekspertów. W ten sposób – AI wymusza nie tylko wykorzystanie sztucznej inteligencji, ale w pewnych przypadkach również wzrost zatrudnienia.

Zaawansowane modele AI prowadzą do podniesienia standardów

W mediach w pierwszej kolejności zwrócono uwagę na fakt, że wiele stron działa na wersjach PHP, które już od dawna nie są wspierane, czyli nie otrzymują łatek bezpieczeństwa. Obecnie aktualizacje otrzymują wersje 8.2 i nowsze. Jeżeli ryzyko można łatwo minimalizować poprzez aktualizowanie oprogramowania, to wydaje się, że podniesienie jakości codziennych decyzji w tym wypadku nie wiąże się z aż tak dużym kosztem. Zatrzymanie się w rozważaniach w tym miejscu mogłoby prowadzić jednak do błędnego przeświadczenia, że wszystko wygląda na dość proste – kliknij „aktualizuj” i sprawa załatwiona! Tylko za te aktualizacje ktoś odpowiada, a tym samym – jacyś ludzie muszą mieć wiedzę oraz umiejętności rozpoznania, jakie zmiany należy wdrożyć oraz jak je przygotować.

Podniesienie jakości nie polega zatem jedynie na tym, że ktoś po długim okresie zwlekania w końcu zgodził się pod presją na zaktualizowanie oprogramowania. Oznacza bowiem w praktyce wyższe nakłady finansowe związane z rozwojem całej infrastruktury na poziomie najwyższej specjalizacji w określonej dziedzinie, a także nacisk na kształcenie specjalistów oraz zaangażowanie każdej osoby biorącej udział w procesie. Bazując na wskazanym przykładzie – grono osób, które wykorzystują PHP, jest szersze niż zbiór osób potrafiących programować z wykorzystaniem PHP, a ten jest o wiele większy niż zbiór złożony z osób rozumiejących luki w PHP oraz potrafiących te podatności usunąć i zarządzać rozwojem tego języka.

W praktyce – podniesienie jakości, które wymusza AI, oznacza zatrudnianie i kształcenie większej liczby ekspertów, a także większe zaangażowanie w rozwój bezpiecznego oprogramowania oraz szerzej – podniesienie kosztu zarządzania bezpieczeństwem na każdym etapie decyzyjnym. To wiąże się z wyższymi nakładami na infrastrukturę i jej zarządzanie oraz rozwój technologii. Wykrycie i upublicznienie informacji na temat podatności w PHP spowodowało podniesienie jakości myślenia o bezpieczeństwie, a to również przyśpieszyło – w przypadku niektórych podmiotów – decyzję o podniesieniu wersji PHP. Wielu uświadomiło sobie, że aktualne oprogramowanie to możliwość zadbania o bezpieczeństwo, ale także – mam przynajmniej taką nadzieję – uzmysłowiło to, że o te aktualizacje ktoś dba. Aby jedna osoba mogła kliknąć „aktualizuj” i czuć się bezpiecznie, wielu ekspertów musi w szczegółowy sposób zaplanować rozwój danego rozwiązania.

Infrastruktura serwerowa i chmurowa jako ważny aspekt jakości oraz bezpieczeństwa

Informacja o lukach bezpieczeństwa w PHP to był również test dla dostawców hostingu i specjalistów, którzy dbają infrastrukturę serwerową. Na co dzień wielu użytkowników ocenia to, czy strona podoba im się wizualnie i czy wiedzą, gdzie oraz co kliknąć, aby uzyskać oczekiwany efekt. Uwaga nie koncertuje się w takim samym stopniu na całym zapleczu, które dla wielu jest mniej zrozumiałe. W świecie z coraz bardziej zaawansowanymi modelami AI to infrastruktura serwerowa, chmurowa i całe zaplecze, mniej znane większości użytkowników końcowych, zaczynają być medialnie widoczne. W przypadku historii z PHP część dostawców hostingu samodzielnie podjęła decyzję o wdrożeniu dostarczonych łatek bezpieczeństwa dla wersji, które nie są już wspierane przez The PHP Foundation. Chociaż takie wsparcie nie jest oficjalne, to dało czas nieprzygotowanym właścicielom stron na wdrożenie poprawek. Co więcej, niektórzy dostawcy hostingu zastosowali również rozwiązania tymczasowe do momentu wypuszczenia oficjalnej aktualizacji dla wersji PHP 8.2 i nowszych, chroniące ich klientów przed potencjalnymi atakami9. To pokazuje, jak praca, której większość użytkowników nie widzi na co dzień, istotnie wpływa na wielu ludzi, firmy, organizacje, instytucje publiczne.

Działania związane z infrastrukturą mają ogromne znaczenie. Warto bowiem pamiętać, że w atakach hybrydowych związanych z cyberbezpieczeństwem czasami nie chodzi o to, aby pozyskać informacje, a o czasowe wyłącznie określonych systemów, serwisów, usług. Ograniczenie dostępności może odbywać się poprzez rzeczywiste ataki lub presję wywieraną na administratorów połączoną z wiedzą na temat procedur bezpieczeństwa. W tym drugim wypadku rozsądna i właściwa decyzja specjalistów może oznaczać wykonanie działania zgodnego z intencjami atakującego.

Potrzeba zaangażowania na każdym etapie rozwoju oprogramowania

Sytuacja luk bezpieczeństwa w PHP jednoznacznie uzmysławia, że każde ogniwo może stać się potencjalnie źródłem ataku, a jeżeli luki wykrywane są z wykorzystaniem AI, to nawet najdrobniejsze wątpliwości mogą okazać się kluczowe dla bezpieczeństwa. W analizowanym przypadku pierwotnie problem uznany za teoretyczny, w praktyce okazał się potencjalnie niebezpieczny. Jednocześnie za wiele tych składowych odpowiadają organizacje oraz fundacje, które udostępniają rozwiązania na licencji open source, bazując na pracy zaangażowanych osób, pozyskiwanych dotacjach oraz sprzedaży określonych usług lub produktów. W efekcie coś, co dla wielu może wydawać się pewną oczywistością, z czego mogą skorzystać, tworząc produkty, rozwijając biznesy w oparciu o dane rozwiązania, wymaga sporego zaangażowania specjalistów. Można powiedzieć, że omawiana historia dotyczy także pewnej odpowiedzialności, która nie jest obowiązkiem jasno spisanym, ale bez niej bezpieczny rozwój oprogramowania byłby niemożliwy. Tym samym większe możliwości sztucznej inteligencji przypominają o tym, jak ważna jest praca ludzi, kształcenie specjalistów oraz działanie społeczności.

Przyszłość ludzi z AI
Obraz wygenerowany przez ChatGPT od OpenAI.

Szybkie tempo pod presją i wysoka jakość a potrzeba organizacji życia społecznego

Nawet jeżeli AI nie będzie tworzyć zupełnie nowych informacji od podstaw, to w sposób istotny może wpływać na podniesienie jakości, przyśpieszenie pozytywnych zmian oraz rozwój. W efekcie – moim zdaniem – sztuczna inteligencja będzie przede wszystkim podnosić tempo procesów, w tym odkrywania nowych teorii, koncepcji, rozwiązywania problemów. Połączenie pracy ekspertów z działaniem AI podniesie zatem możliwości zespołów, organizacji, firm, państw, społeczności, społeczeństwa i ludzi w ogóle. Nie odbywa się to jednak bez ryzyka negatywnych konsekwencji. W celu zapewnienia, że zmiany te nie powodują dezorganizacji, chaosu i niebezpieczeństwa potrzebne jest kształcenie ekspertów, tworzenie odpowiednich regulacji. W istocie AI wymusza zatrudnienie specjalistów oraz wykorzystanie sztucznej inteligencji w ich codziennej pracy, ale również będzie wiązało się ze zmianą sposobu jej organizacji i wykonywania.

  1. Tom Gerken, Laura Cress, Joe Tidy, Websites taken down worldwide as critical cyber-security update issued, https://www.bbc.com/news/articles/cmly0lg3w5x2o. ↩︎
  2. The PHP Group, Upcoming Critical PHP Security Release, https://www.php.net/archive/2026.php#2026-10-20-1. ↩︎
  3. CERT, Krytyczne podatności w PHP umożliwiające zdalne wykonanie kodu, https://moje.cert.pl/komunikaty/2026/195/krytyczne-podatnosci-w-php-umozliwiajace-zdalne-wykonanie-kodu. ↩︎
  4. Ministerstwo Cyfryzacji, Ważny komunikat – luki w oprogramowaniu PHP, https://www.gov.pl/web/cyfryzacja/wazny-komunikat—luki-w-oprogramowaniu-php. ↩︎
  5. The PHP Foundation, Today’s PHP Security Release, and How We’re Strengthening PHP Security, https://thephp.foundation/blog/2026/10/21/todays-php-security-release-and-how-were-strengthening-php-security. ↩︎
  6. OpenAI, Patch the Planet: globalna koordynacja reakcji na krytyczne luki odkrywane przez agenty, https://openai.com/pl-PL/index/coordinated-disclosure-of-critical-vulnerabilities. ↩︎
  7. Maxime Recoquillé, Luki bezpieczeństwa: AI przyspiesza ich odkrywanie, ale ludzie nie nadążają, https://www.onet.pl/informacje/lexpress/ai-wykryla-krytyczna-luke-w-php-poprawki-opoznil-brak-kadr/94sy8k6,0666d3f1. ↩︎
  8. The PHP Foundation, op. cit. ↩︎
  9. ADMIN.NET.PL, Oświadczenie – poważna luka bezpieczeństwa w języku PHP z dnia 21.10.2026 oraz poprawki bezpieczeństwa Node.js, https://www.mydevil.net/nowosci/oswiadczenie-powazna-luka-bezpieczenstwa-w-jezyku-php-z-dnia-21-10-2026-oraz-poprawki-bezpieczenstwa-node-js. ↩︎